PERSOALAN TENTANG AYAT DASAR
Sejauh manakah ayat dasar boleh terbit dengan hanya satu
perkataan untuk subjek dan satu perkataan untuk predikat?
Isu ini jarang sekali dikemukan,tetapi jika ditanya benar
atau tidak ayat dasar boleh bersifat sedemikian. Bagi saya, jawapannya ialah
"Ya". Sebelum menerangkan mengapa saya mengatakan ya,terlebih dahulu,
cuba faham konsep ayat dasar serta bentuk dan sifat frasa - frasa yang
membentuk ayat dasar iaitu merujuk kepada pola -pola utama dalam ayat dasar.
Ayat Dasar
Ayat dasar ialah ayat yang menjadi dasar atau sumber bagi
membentukan semua ayat lain dalam sesuatu bahasa. Terdapat berbagai-bagai jenis
ayat dasar daripada segi binaan dan susunannya, serta sepi panjang pendeknya
dalam sesuatu bahasa. Ayat dasar mempunyai pola yang tersendiri.
Pola Ayat Dasar Bahasa Melayu
FN + FN
FN + FK
FN + FA
FN + FSN
Berdasarkan pola ayat dasar, dapat dibuktikan bahawa ayat
dasar boleh terdiri hanya daripada satu perkataan untuk subjek dan predikat
kecuali untuk binaan pola FN + FSN.
Bukti 1 : FN + FN
Subjek + Predikat
Arisa guru.
Perhatikan ayat di atas, dan cuba analisis dari aspek binaan
subjek dan predikat serta daripada aspek makna ayat tersebut.
Frasa Arisa yang menjadi konstituen subjek merupakan frasa
nama. Manakala frasa guru juga merupakan frasa nama.
Daripada aspek semantik, ayat tersebut mempunyai makna dan
lengkap.
Bukti 2 : FN + FK
Subjek + Predikat
Ayah tidur.
Subjek ayat adalah frasa nama dan predikat ialah frasa kerja
tak transitif yang tak berpelengkap.
Ayat ini lengkap daripada aspek makna.
Ayat ini boleh diperluaskan dengan menambah unsur keterangan
pada binaan predikat iaitu frasa kerja. Ini kerana frasa kerja tidur merupakan
kata kerja tak transitif tak berpelengkap yang boleh menerima unsur keterangan.
Secara ringkasnya, jika unsur frasa kerja adalah frasa kerja
transitif, maka akan wujud dalam dua bentuk, iaitu dengan dua objek atau satu
objek. Keadaan ini berlaku kerana frasa kerja transitif mengandungi objek dan
tidak boleh berdiri sendiri, malah daripada aspek makna adalah tidak lengkap.
Bukti 3 : FN + FA
Subjek + Predikat
Adik nakal.
Bagi ayat di atas, ternyata pola ini subjek dan predikatnya
boleh terdiri daripada satu perkataan.
Binaan ini boleh diperluaskan dengan frasa adjektif yang
menerima unsur keterengan,penguat dan kata bantu.
Bukti 4 : FN + FSN
Subjek + Predikat
Dia ke kampung.
Bagi pola di atas, subjeknya boleh terdiri daripada hanya
satu perkataan, tetapi predikatnya tidak.
Ini berlaku kerana binaan frasa sendi nama itu sendiri yang
terbina dengan kata sendi dan frasa nama.
Kata sendi juga tidak boleh membentuk frasa sendi nama tanpa
unsur frasa nama.
Oleh yang demikian unsur predikat yang terbina daripada
frasa sendi nama tidak boleh hanya satu perkataan .
